Yüzey Pürüzlülüğü: Ra, Rz ve N Sınıfları
Çizimdeki yüzey değerini seçin: Ra'nın µm ve µin karşılığını, Rz için yaklaşık bandı, atölyedeki üçgen karşılığını ve o yüzeyi tipik olarak hangi işleme yönteminin tuttuğunu görün. Küresel takımla finişte yanal adımı hesaplayın.
Rz için tek bir çarpan yoktur. Ra ortalama sapmayı, Rz tepe–dip yüksekliğini ölçer; aynı Ra'lı iki yüzeyin Rz'si belirgin farklı çıkabilir. Tablolarda sık görülen "Rz = 4 × Ra" bir kestirmedir. Çizimde hangisi isteniyorsa onu ölçün; dönüştürerek "tuttu" demeyin.
Hangi yöntem bu yüzeyi tutar?
Dikey çizgi seçtiğiniz Ra değeridir; vurgulu satırlar o yüzeyi tipik olarak tutan yöntemlerdir (7 yöntem). Bantlar tezgah rijitliğine, takıma, malzemeye ve talaşa göre kayar — bağlayıcı değil, başlangıç noktasıdır.
N sınıfı — Ra — Rz tablosu
| Sınıf | Ra (µm) | Ra (µin) | Rz yaklaşık (µm) | Üçgen |
|---|---|---|---|---|
| N1 | 0,025 | 1 | 0,1 – 0,175 | — |
| N2 | 0,05 | 2 | 0,2 – 0,35 | — |
| N3 | 0,1 | 4 | 0,4 – 0,7 | ▽▽▽▽ |
| N4 | 0,2 | 8 | 0,8 – 1,4 | ▽▽▽▽ |
| N5 | 0,4 | 16 | 1,6 – 2,8 | ▽▽▽▽ |
| N6 | 0,8 | 32 | 3,2 – 5,6 | ▽▽▽ |
| N7 | 1,6 | 63 | 6,4 – 11,2 | ▽▽▽ |
| N8 | 3,2 | 125 | 12,8 – 22,4 | ▽▽ |
| N9 | 6,3 | 250 | 25,2 – 44,1 | ▽▽ |
| N10 | 12,5 | 500 | 50 – 87,5 | ▽ |
| N11 | 25 | 1000 | 100 – 175 | ▽ |
| N12 | 50 | 2000 | 200 – 350 | — |
Küresel takım: yanal adım ↔ kalan iz (scallop)
Küresel takımla finişte yüzeyde kalan izin yüksekliği yanal adıma bağlıdır: h = R − √(R² − (ae/2)²). Bu iz, ölçülen Ra değil geometrik kalıntıdır; Ra bundan belirgin küçük çıkar. Yine de finişte yanal adımı bu hesapla seçmek, deneme yanılmadan kurtarır.
Yanal adımdan izi bul
İstenen izden yanal adımı bul
Tornada ilerleme ↔ teorik pürüzlülük
Tornada yüzeyi bırakan şey aynı geometridir: uç yarıçapı rε olan kesici devir başına f kadar ilerlerken Rt ≈ f² / (8 · rε) yüksekliğinde bir kalıntı bırakır, Ra bunun yaklaşık dörtte biridir. Bu bir alt sınırdır: takım aşınması, yığıntı talaş ve titreşim ölçülen değeri büyütür.
İlerlemeden pürüzlülüğü bul
Hedef Ra için ilerleme
Ra hedefi verilen bir yüzeyde ölçülen sonucu yalnız yanal adım belirlemez: takım salgısı, tezgah rijitliği, ilerleme, takım aşınması ve titreşim de işin içindedir. Hesap iyi bir başlangıç noktasıdır, ölçümün yerini tutmaz. Seçtiğiniz N7 için karşılık Ra 1,6 µm.
Finiş yüzeyini tezgaha inmeden görün
BobCAD-CAM, finiş takım yollarında yanal adımı kalan ize göre hesaplar; simülasyonda yüzeyi işlemeden önce değerlendirir, gereksiz paso ve deneme parçasından kurtulursunuz.